Các loại pin 18650 được phân biệt trước hết bằng cụm chữ cái đứng trước dãy số kích thước trên vỏ cell, như ICR, INR, IMR hay NCR. Mỗi chữ cho biết cell thuộc họ nào và dùng vật liệu cực dương nào, nhưng không cho biết cell xả được bao nhiêu ampe.
Bài này chỉ giải mã phần chữ. Nếu bạn muốn hiểu phần số, hãy đọc cách đọc phần số kích thước trong mã cell. Nếu cần chọn cell để mua, bạn có thể xem luôn các dòng pin 18650 PinShop.vn đang bán và đối chiếu với ví dụ thật trong bài. Cell nào hợp máy khoan, đèn pin hay xe đạp điện, bạn xem chọn pin 18650 theo ứng dụng.
Ký hiệu ICR, INR, IMR trên pin 18650 nghĩa là gì?
Ba chữ cái đứng trước số kích thước theo cách đặt tên của chuẩn IEC 61960. Chữ thứ nhất cho biết họ pin, chữ thứ hai là vật liệu chính ở cực dương (cathode), chữ thứ ba là hình dạng cell. Ví dụ ICR là lithium-ion, cobalt, hình trụ.
Chữ thứ nhất: I là lithium-ion
Chữ I chỉ cell lithium-ion, tức cực âm (anode) không phải lithium kim loại. Chữ L dùng cho họ lithium kim loại hoặc hợp kim lithium. Cell 18650 sạc lại được bạn gặp ngoài thị trường hầu hết đều mở đầu bằng I.
Chữ thứ hai: vật liệu chính ở cực dương
Theo bảng chữ của chuẩn, C là cobalt, N là niken, M là mangan, V là vanadi và T là titan. Đây là phần giúp bạn đoán nhóm vật liệu cực dương: ICR là lithium coban oxit (LCO), INR là nhóm niken như NMC, IMR là lithium mangan oxit (LMO). Chi tiết từng loại vật liệu nằm ở bài so sánh NMC, LFP, NCA và LTO, bài này không lặp lại.
Chữ thứ ba: R là cell hình trụ
R là hình trụ, P là hình lăng trụ. Chuẩn gốc viết kích thước dạng có gạch chéo, chẳng hạn ICR19/66; dạng năm chữ số như 18650 là cách thị trường quen dùng.
Cách đặt tên này ra đời để các nhà sản xuất cùng gọi một loại cell bằng một ngôn ngữ chung. Trên thực tế, hãng nào cũng có thể in thêm mã riêng lên vỏ, và người bán lại có thể ghi tắt hoặc ghi sai. Vì vậy hiểu nguồn gốc của từng chữ giúp bạn biết khi nào nên tin chữ, khi nào phải xem tài liệu.
Bảng tra nhanh tiền tố trên cell 18650
Bảng dưới gom sáu tiền tố hay gặp nhất, kèm ai đặt ra tiền tố đó. Cột thứ hai quan trọng hơn bạn nghĩ: chỉ ICR, INR, IMR bám theo bảng chữ của IEC, còn các tiền tố còn lại là quy ước của hãng hoặc của thị trường.
| Tiền tố | Ai đặt ra | Nhóm vật liệu cực dương | Ví dụ tên cell |
|---|---|---|---|
| ICR | Bảng chữ IEC 61960 | Cobalt (LCO) | EVE ICR18650/26V A |
| INR | Bảng chữ IEC 61960 | Nhóm niken (thường là NMC) | EVE INR18650/25P |
| IMR | Bảng chữ IEC 61960 | Mangan (LMO) | Gặp nhiều trên cell dán lại nhãn |
| IFR | Cách gọi phổ biến của thị trường | Sắt phốt phát (LFP) | Cell LiFePO4 hình trụ |
| NCR | Mã của Panasonic | Nhóm niken, thị trường xếp vào NCA | Panasonic NCR18650A |
| LR | Mã của Lishen | Tùy dòng: có cả cell Li-ion lẫn cell mức điện áp kiểu LFP | Lishen LR1865SK |
Chữ F của IFR không có trong bảng chữ mà các tài liệu trích từ bản chuẩn IEC 61960 đầu tiên liệt kê. Vì vậy bạn nên coi IFR là tên gọi quen dùng cho cell LiFePO4 hình trụ, không phải ký hiệu bắt buộc. Muốn so sánh hai họ pin này, xem so sánh pin Li-ion và LiFePO4.
ICR và INR khác nhau thế nào?
ICR dùng cobalt ở cực dương, INR dùng nhóm niken như NMC. Nhiều bài hay lặp lại rằng ICR xả yếu còn INR xả khỏe. Cell thật trên kệ cho thấy quy luật đó không đúng: tiền tố chỉ nói về vật liệu, dòng xả do thiết kế từng model quyết định.
EVE tự đặt tên theo đúng cách này. Theo tài liệu giới thiệu sản phẩm của EVE, các model ICR18650/15P, 20P, 26V dùng cobalt, còn INR18650/25P, 29V, 33V, 35V dùng NCM. Bảng sau cho thấy ba cell bán tại PinShop.vn mà dòng xả không đi theo chữ cái.
| Cell | Tiền tố | Vật liệu theo tài liệu EVE | Dòng xả |
|---|---|---|---|
| EVE ICR18650/26V A | ICR | Cobalt | Tối đa 13A |
| EVE ICR18650/20P | ICR | Cobalt | Liên tục 30A |
| EVE INR18650/25P | INR | NCM | Liên tục tối đa 30A |
Một cell ICR xả liên tục 30A ngang cell INR 25P là điều đáng chú ý. Hậu tố P và V mới là chỗ phân biệt dòng xả cao với dung lượng cao, bạn đọc thêm ở bài phân biệt pin EVE dòng P và dòng V. Nói chung, đừng suy ra khả năng xả từ chữ thứ hai; câu chuyện mạch bảo vệ cũng vậy, cell có cần mạch hay không tùy cách bạn ghép pack, xem mạch bảo vệ pin lithium.
Về nguyên tắc, nhóm niken và nhóm cobalt khác nhau ở cách cân đối giữa dung lượng, dòng xả và độ bền. Nhưng mức cân đối đó còn tùy thiết kế từng model, nên bảng trên chỉ là điểm xuất phát để đọc datasheet, không thay được datasheet.
Pin IMR 18650 là gì, còn phổ biến không?
IMR là cell lithium-ion dùng mangan ở cực dương (LMO), chữ M lấy từ bảng chữ của IEC. Ngày nay bạn gặp chữ IMR chủ yếu trên cell được dán lại vỏ, đổi nhãn để bán cho đèn pin hoặc vape, ít thấy trên cell của hãng sản xuất lớn.
Trong danh mục của PinShop.vn hiện không có cell nào mang tiền tố IMR. Khi gặp cell ghi IMR ở nơi khác, bạn hỏi lại tên đầy đủ và xin datasheet của hãng sản xuất cell gốc, vì chữ in trên vỏ không chứng minh được vật liệu bên trong.
NCR18650 có theo chuẩn IEC không?
Không. NCR là tên thương mại do Panasonic đặt, không nằm trong bảng chữ cái của IEC 61960. Phiếu an toàn hóa chất (SDS) của Panasonic ghi cực dương NCR18650A là lithium nickel oxide, và thị trường thường xếp NCR vào nhóm NCA.
Dòng Panasonic đời trước mang mã CGR18650, và phiếu an toàn hóa chất (SDS) của hãng ghi vật liệu là lithium nickel manganese cobalt oxide. Ví dụ này cho thấy cùng một hãng có thể đổi mã mà không theo quy tắc nào bạn đoán ra từ chữ. Về NCA và NMC, bạn xem tiếp bài so sánh NMC, LFP, NCA và LTO.
Hãy xem tiền tố NCR như một cái tên thương hiệu. Bạn sẽ thấy thị trường nhắc NCR rất nhiều vì cell Panasonic phổ biến, nhưng điều đó không biến NCR thành ký hiệu chung cho mọi cell cùng nhóm vật liệu. Cell của hãng khác có thể thuộc cùng nhóm mà mang tiền tố hoàn toàn khác, thường là INR.
Vì sao cell Lishen ghi LR1865 mà không có ICR hay INR?
LR là mã riêng của Lishen, không phải ký hiệu IEC. Lishen dùng cùng tiền tố này cho cả cell Li-ion lẫn cell có mức điện áp kiểu LFP, nên nhìn chữ LR bạn không đoán được vật liệu bên trong.
PinShop.vn có hai model: Lishen LR1865SK và Lishen LR1865SS. Hậu tố phía sau mới là phần cần đọc kỹ cùng datasheet. Thông số chi tiết bạn xem ở thông số pin Lishen 18650.
Cách đọc này áp dụng cho cả cell Lishen khác ngoài hai model trên: gặp mã LR, bạn bỏ qua việc đoán vật liệu từ chữ và đi thẳng vào thông số hãng công bố cho đúng model.
Có nên chọn cell 18650 chỉ dựa vào chữ cái đầu?
Không. Chữ cái đầu chỉ nói nhóm vật liệu, không nói dòng xả, dung lượng hay độ thật giả của cell. Một số người bán còn ghi lẫn ICR và INR cho cùng một model, nên chữ trên trang bán hàng không đủ để làm căn cứ.
Bạn có thể làm theo hai bước:
- Xác nhận tên đầy đủ có hậu tố. Ví dụ tên đầy đủ là ICR18650/26V A chứ không chỉ “26V”; hậu tố P, V và chữ cuối giúp bạn tra đúng datasheet của model.
- Đọc datasheet của hãng để lấy dòng xả liên tục, dòng xả tối đa và điện áp sạc, rồi so với nhu cầu của thiết bị.
Cùng một cell EVE 26V có nơi ghi ICR, có nơi ghi INR; datasheet EVE ghi ICR. Khi có mâu thuẫn như vậy, hãy tin datasheet. Nếu muốn xem lựa chọn theo từng nhóm hãng, bạn có thể vào danh mục pin EVE hoặc danh mục pin Lishen.
Tổng kết
Ba chữ đứng trước số kích thước chỉ cho bạn biết họ pin và nhóm vật liệu cực dương. Chỉ ICR, INR, IMR bám bảng chữ IEC 61960; NCR và LR là mã của hãng; IFR là tên gọi quen dùng của thị trường. Dòng xả phải đọc từ datasheet, như ví dụ cell ICR của EVE xả mạnh không kém cell INR.
Nếu bạn đang phân vân giữa các model, Liên hệ PinShop.vn để được tư vấn theo thiết bị cụ thể, hoặc xem toàn bộ pin 18650 tại PinShop.vn.
