Đế pin 18650 là cách gọi chung cho ba món khác nhau: đế có tiếp điểm lò xo để cắm cell là dùng, khung ghép bằng nhựa ABS để giữ cell khi hàn thành pack, và hộp nhựa để cất hoặc mang cell rời. Chọn nhầm loại thì hàng về không dùng được cho việc bạn cần.
Bài này giúp bạn phân biệt ba loại, biết khi nào nên hàn kẽm trong khung thay vì cắm vào đế lò xo, và quy đổi cấu hình pack (3S2P, 4S2P, 10S3P…) ra số cell và mã khung. Nếu bạn đã chọn hướng hàn pack, các khung đế giữ cell pin 18650 PinShop.vn đang bán có 7 mã, từ 1 cell đến lưới 20 cell.
Đế pin 18650 là gì, có mấy loại?
Có ba loại: đế lò xo (battery holder) có tiếp điểm điện, khung ghép giữ cell (spacer) chỉ để cố định vị trí, và hộp đựng pin để bảo quản. Ba món này có công dụng khác hẳn nhau dù cùng được gọi là “đế pin 18650”.
Đế pin có lò xo, có dây hoặc chân hàn mạch
Đế có sẵn tiếp điểm kim loại ở hai đầu, bạn nhét cell vào là có điện, tháo ra được. Loại này gắn lên mạch in hoặc kéo dây ra ngoài, hợp với mạch thử nghiệm, đồ chơi điện tử, thiết bị dòng nhỏ cần thay cell thường xuyên.
Khung đế ghép giữ cell: để hàn kẽm thành pack
Khung không có tiếp điểm điện. Nó chỉ giữ các cell đứng yên, đều khoảng cách và không chạm vào nhau, để bạn hàn điểm kẽm nối các cell thành pack. Đây là loại PinShop.vn bán.
Hộp đựng pin 18650: để cất và mang theo
Hộp nhựa có nắp đậy, thường chứa 2 cell, giữ cell không va đập và không chạm cực khi di chuyển. Hộp không dùng để cấp điện cho thiết bị.
| Tiêu chí | Đế lò xo | Khung ghép giữ cell | Hộp đựng |
|---|---|---|---|
| Có tiếp điểm điện | Có | Không | Không |
| Tháo lắp cell | Dễ | Cell hàn cố định vào kẽm | Dễ |
| Hợp dòng lớn | Hạn chế | Có, dòng đi qua kẽm hàn | Không áp dụng |
| Dùng để | Cắm cell dùng ngay | Đóng pack nhiều cell | Cất, mang cell rời |
| Cửa hàng có bán | Không | Có | Không |
PinShop.vn không bán đế lò xo và hộp đựng pin 18650 rời. Hai loại đó bạn tìm ở cửa hàng linh kiện điện tử. Phần còn lại của bài tập trung vào khung ghép.
Khi nào nên dùng khung ghép thay cho đế lò xo?
Khi pack cần dòng lớn hoặc chạy bền: máy khoan, xe điện, pin lưu trữ. Đế lò xo phụ thuộc lực ép của lò xo lên đầu cell, còn mối hàn kẽm dẫn điện chắc hơn nhiều và không lỏng theo thời gian.
Datasheet đế lò xo 1 cell của một hãng linh kiện Mỹ có ba điểm đáng chú ý. Hãng không công bố dòng định mức. Tiếp điểm làm bằng thép không gỉ mạ niken. Hãng ghi đế được thiết kế cho cell có mạch bảo vệ. Trên các diễn đàn, người dùng đo thấy điện trở tiếp xúc của đế lò xo cao hơn mối hàn, và lò xo nóng lên khi tải lớn. Đây là phản hồi định tính, không phải số liệu hãng.
Đế lò xo vẫn đúng chỗ khi bạn cần thay cell thường xuyên và tải nhỏ. Còn pack cố định, dòng cao thì hàn kẽm trong khung. Quy trình hàn nằm ở hướng dẫn đóng pin EVE 18650 cho máy khoan 3S, 4S, bài này không lặp lại.
Cách tính số cell theo cấu hình pack xSyP
Lấy số S nhân số P ra tổng số cell. Cấu hình 3S2P là 3 cell nối tiếp trong mỗi nhóm, 2 nhóm song song, tổng 6 cell. Nối tiếp cộng điện áp, song song cộng dung lượng.
Theo cách gọi của ngành, số cell nối tiếp (S) viết trước, số cell song song (P) viết sau. Nối tiếp tăng điện áp mà dung lượng giữ nguyên. Song song cộng dung lượng mà điện áp giữ nguyên. Các cell trong cùng pack phải cùng loại và cùng tình trạng, đây là yêu cầu chung của mọi pack nhiều cell.
Điện áp danh định của pack bằng 3,6V nhân số cell nối tiếp, vì cell lithium-ion 18650 EVE có điện áp danh định 3,60V theo datasheet hãng. Vì vậy 3S là khoảng 10,8V (thường gọi 12V), 4S là 14,4V, 5S là 18V.
Pack của bạn hợp với khung PinShop.vn nào?
Đối chiếu số cell của pack với bảng dưới. Mỗi cấu hình có một mã khung, hoặc một cách ghép các khung nhỏ với nhau.
| Cấu hình | Số cell | Điện áp danh định (cell 3,6V) | Mã khung |
|---|---|---|---|
| 1S2P / 2S1P | 2 | 3,6V / 7,2V | 1×2 (PFB-D18-12) |
| 3S1P / 1S3P | 3 | 10,8V / 3,6V | 1×3 (PFB-D18-13) |
| 4S1P | 4 | 14,4V | Ghép 2 khung 1×2, hoặc 1×3 + 1×1 |
| 3S2P / 2S3P / 6S1P | 6 | 10,8V / 7,2V / 21,6V | 2×3 (PFB-D18-23) |
| 4S2P | 8 | 14,4V | 2×3 + 1×2 ghép cạnh (thành lưới 2×4) |
| 5S2P / 2S5P / 10S1P | 10 | 18V / 7,2V / 36V | 2×5 (PFB-D18-25) |
| 5S3P / 3S5P | 15 | 18V / 10,8V | 3×5 (PFB-D18-35) |
| 4S5P / 5S4P / 10S2P / 20S1P | 20 | 14,4V / 18V / 36V / 72V | 4×5 (PFB-D18-45) |
| 10S3P | 30 | 36V | Ghép 2 khung 3×5 |
Ghép nhiều khung cho pack lớn
Trang sản phẩm ghi khung ghép ngang và dọc bằng khớp ở cạnh. Với cùng mã, hai khung ghép được như hai mảnh xếp hình. Ghép hai mã khác nhau, như 2×3 với 1×2 cho pack 4S2P, thường ghép được qua khớp ở cạnh khung. Nếu pack của bạn cần ghép khác mã, hỏi lại cửa hàng trước khi đặt số lượng.
Cần 1 khung hay 2 khung cho mỗi pack?
Pack hàn kẽm thường cần khung ở cả hai đầu cell, một khung trên và một khung dưới, để giữ cell thẳng hàng khi hàn. Một hãng khung của Trung Quốc cũng ghi rõ: cứ mỗi 3 cell cần 2 khung, một trên một dưới. Trang sản phẩm tính giá theo từng khung. Khi đặt, bạn hỏi PinShop.vn số khung cần cho cấu hình của mình để không mua thiếu.
Khung đế giữ cell 18650 có thông số gì?
Bảy mã khung 18650 trong danh mục dùng nhựa ABS kỹ thuật, chịu nhiệt, chống cháy, lỗ giữ cell khoảng 18,5 mm. Khác nhau ở lưới và số cell mỗi khung, từ 1 đến 20 cell.
| Mã khung | Lưới | Số cell | Cấu hình gợi ý theo trang sản phẩm |
|---|---|---|---|
| PFB-D18-11 | 1×1 | 1 | Ghép thêm khung |
| PFB-D18-12 | 1×2 | 2 | 2S1P / 1S2P |
| PFB-D18-13 | 1×3 | 3 | 3S1P / 1S3P |
| PFB-D18-23 | 2×3 | 6 | 3S2P / 2S3P / 6S1P |
| PFB-D18-25 | 2×5 | 10 | 5S2P / 2S5P / 10S1P |
| PFB-D18-35 | 3×5 | 15 | 5S3P / 3S5P |
| PFB-D18-45 | 4×5 | 20 | 4S5P / 5S4P / 10S2P / 20S1P |
Trang sản phẩm chưa công bố kích thước ngoài và khoảng cách tâm giữa các lỗ. Nếu bạn cần các số này để thiết kế hộp pin hay vỏ máy, liên hệ cửa hàng để được cung cấp trước khi đặt hàng.
Lỗ khung khoảng 18,5 mm có vừa cell không?
Cell EVE ICR18650/26V có đường kính tối đa 18,40 mm, INR18650/29V là 18,45 mm theo datasheet hãng. Khe giữa cell và lỗ khung rất nhỏ. Cell trần lọt khung bình thường, nhưng cell đã bọc thêm co nhiệt hoặc có vỏ dày hơn chuẩn có thể không lọt. Bạn nên thử một cell vào một lỗ trước khi đặt cả lô khung. Khi chọn cell cho pack, xem cell pin 18650 chính hãng trong danh mục và đối chiếu đường kính trong datasheet.
Khung ghép có thay được kẽm hàn và mạch BMS không?
Không. Khung chỉ giữ vị trí cell. Dòng điện đi qua kẽm hàn, còn bảo vệ quá sạc, quá xả và ngắn mạch là việc của mạch BMS.
Với kẽm hàn, bạn chọn loại đúng số cell song song của pack. Kẽm mạ niken dày 0,2 mm trong danh mục có loại có gông nối liền các điểm hàn theo số P, giúp các cell song song dẫn dòng đều. Xem kẽm hàn mạ niken cho cell 18650, và kỹ thuật hàn điểm kẽm lên cell EVE nếu bạn tự hàn.
Ngoài ra, nên dán giấy dán cách điện đóng pin lên cực dương của cell để tránh chạm chập với kẽm. Về BMS, bạn đọc cách chọn mạch BMS theo số cell để khớp với cấu hình S của pack.
Tổng kết
Cần cắm cell dùng ngay với dòng nhỏ thì tìm đế lò xo. Cần cất cell rời thì dùng hộp đựng. Cần đóng pack cho máy khoan, xe điện hay pin lưu trữ thì dùng khung ghép, tính số cell bằng S nhân P, rồi chọn khung theo bảng ở trên. Danh mục có khung ghép, kèm kẽm hàn, giấy cách điện và cell để bạn mua đủ bộ vật tư. Chưa biết cell nào hợp thiết bị của mình, bạn xem cách chọn pin 18650 theo ứng dụng.
Bạn chưa chắc nên ghép khung thế nào cho cấu hình của mình, hoặc không tự hàn được? Liên hệ PinShop.vn để được tư vấn, hoặc xem dịch vụ đóng pin lithium theo yêu cầu.
